Lãi suất coupon là gì? Những điểm lưu ý về lãi suất Coupon của trái phiếu

Lãi suất coupon là gì? Đây là một thuật ngữ chuyên ngành xuất hiện phổ biến trong lĩnh vực mua bán trái phiếu. Những người quan tâm đến thuật ngữ này chủ yếu là các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Khi tiến hành mua trái phiếu trên thị trường, lãi suất coupon và lãi suất thị trường luôn tác động đến đổi giá trái phiếu. Vậy lãi suất coupon được hiểu cụ thể như thế nào? Công thức tính lãi suất coupon trái phiếu là gì? Bài viết sau đây sẽ cập nhật những thông tin tìm hiểu chi tiết về các vấn đề trên. 

Trái phiếu là gì?

Trái phiếu được hiểu là một loại chứng khoán quy định nghĩa vụ của đơn vị phát hành (người vay tiền) cần phải trả cho người sở hữu trái phiếu (người cho vay) một khoản tiền xác định trong một thời gian xác định cụ thể. Phía đơn vị phát hành (có thể là một doanh nghiệp hay tổ chức chính quyền) cần phải hoàn trả khoản cho vay ban đầu khi nó đáo hạn.

lai suat coupon la gi 1 - Lãi suất coupon là gì? Những điểm lưu ý về lãi suất Coupon của trái phiếu
Ảnh minh họa: Trái phiếu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Lãi suất coupon của trái phiếu là gì?

Để hiểu được lãi suất coupon là gì, trước tiên cần hiểu về thuật ngữ coupon. Coupon được định nghĩa là phần cuống của trái phiếu. Nó được người nắm trái phiếu đưa ra với mục đích nhận lãi suất trả cho trái phiếu có lãi suất cố định. Hiểu một cách đơn giản hơn thì coupon là một loại vé/chứng từ/mã giảm giá/phiếu giảm giá được phía nhà sản xuất hoặc nhà bán lẻ tung ra trong các đợt khuyến mãi nhằm thu hút người mua hàng. 

Vậy lãi suất coupon hay Coupon Rate là gì? Đây là phần lãi cố định mà các nhà đầu tư chứng khoán nhận được khi bỏ chi phí đầu tư. Lãi suất coupon của trái phiếu được chi trả hàng tháng hoặc mỗi năm bởi tổ chức phát hành dựa vào mệnh giá trái phiếu. Theo đó, lãi suất và trái phiếu tỉ lệ thuận với nhau. Lãi suất sẽ thay đổi khi trái phiếu thay đổi. Nó còn được gọi là lãi suất hoàn vốn hoặc lãi suất đáo hạn.

lai suat coupon la gi 2 - Lãi suất coupon là gì? Những điểm lưu ý về lãi suất Coupon của trái phiếu
Tìm hiểu lãi coupon là gì?

Đặc điểm của trái phiếu coupon (Coupon Bond)

Trái phiếu coupon là gì và có đặc điểm như thế nào? Khi phát hành ở dạng chứng chỉ, trái phiếu coupon sẽ có phần phiếu lãi – cuống phiếu (Coupon). Đến kỳ lĩnh lãi, người nắm giữ trái phiếu coupon sẽ nhận tiền lãi tương ứng theo từng phiếu lãi. Trong đó, số phiếu lãi tương ứng với số lần trả lãi. 

Nếu trái phiếu được phát hành ở dạng chứng chỉ (hình thái vật chất) thì thường đó là trái phiếu vô danh. Trên tờ trái phiếu không ghi tên người sở hữu và ai cầm nó chính là người sở hữu. Loại trái phiếu này được gọi theo thuật ngữ tiếng Anh là Bearer Bonds và nó dễ dàng chuyển nhượng. 

Tóm lại, một trái phiếu coupon có thể phân biệt dựa vào 3 đặc điểm chính đó là:

  • Công ty/cơ quan chính phủ phát hành trái phiếu.
  • Ngày mãn hạn của trái phiếu.
  • Lãi suất coupon.
lai suat coupon la gi 3 - Lãi suất coupon là gì? Những điểm lưu ý về lãi suất Coupon của trái phiếu
Coupon Bond có đặc điểm gì?

Cách tính lãi suất coupon trái phiếu như thế nào?

Ngoài việc tìm hiểu lãi suất coupon là gì thì các nhà đầu tư cũng rất quan tâm đến cách tính lãi suất coupon. Theo đó, lãi suất coupon trái phiếu được xác định bởi tỷ lệ phần trăm của mệnh giá trái phiếu. Tuy nhiên, điểm khác biệt của nó so với lãi suất của các sản phẩm tài chính đó là xác định bằng đô la chứ không phải là tỷ lệ phần trăm được theo thời gian.

Vậy công thức tính lãi suất coupon là gì? Nó được tính bằng cách lấy tổng các khoản thanh toán coupon hàng năm chia cho mệnh giá của trái phiếu.

Biểu thị bằng công thức như sau: C = i/P

Trong đó:

  • C: Lãi suất coupon
  • i: Lãi suất hàng năm
  • P: Mệnh giá gốc của trái phiếu

Ví dụ: Một trái phiếu xác định với mệnh giá là 1.000 USD, trả lãi một năm 2 lần, mỗi lần 25 USD thì lãi suất coupon sẽ là (25*2)/1000 = 5%. Số tiền chi trả là 50 USD lãi suất ngay cả khi giá của trái phiếu có tăng lên đến 2.000 USD hoặc nguy cơ giảm xuống đến mức 500 USD.

lai suat coupon la gi 4 - Lãi suất coupon là gì? Những điểm lưu ý về lãi suất Coupon của trái phiếu
Công thức tính lãi suất coupon

Nếu nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm có thể dẫn đến việc nhầm lẫn giữa lãi suất coupon và giá trị lợi tức của trái phiếu. Năng suất biểu thị mức độ lãi suất thực tế trên trái phiếu được xác định dựa trên mối quan hệ giữa lãi suất trái phiếu coupon và giá hiện tại. Do đó, lãi suất coupon là cố định còn lợi tức thì không.

Ảnh hưởng của lãi suất coupon lên giá của trái phiếu

Mức lãi suất cơ bản thường ảnh hưởng rất nhiều đến các nhà đầu tư. Điều này cũng hoàn toàn đúng với trái phiếu. Ví dụ, một trái phiếu phát hành với mệnh giá 1000 USD, lãi suất coupon 2%, trả 20 USD định kỳ cho trái chủ cho đến lúc đáo hạn. Bất kể những lúc giá trái phiếu tăng hoặc giảm, các khoản thanh toán lãi định kỳ sẽ vẫn là 20 USD cho đến ngày trái phiếu đáo hạn.

Trường hợp lãi suất chung của thị trường tăng cao hơn lãi suất coupon của trái phiếu, giá của trái phiếu có khả năng giảm. Bởi các nhà đầu tư đều không muốn mua trái phiếu bằng mệnh giá gốc lúc này, khi mà họ có thể nhận được lãi suất tốt hơn ở nơi khác.

lai suat coupon la gi 5 - Lãi suất coupon là gì? Những điểm lưu ý về lãi suất Coupon của trái phiếu
Mối quan hệ giữa lãi suất coupon và giá trái phiếu

Ngược lại, nếu lãi suất trên thị trường giảm thấp hơn so với lãi suất coupon của trái phiếu thì giá của trái phiếu sẽ tăng. Nó mang đến cho nhà đầu tư nhiều lợi nhuận hơn dù vẫn mua cùng một loại trái phiếu hiện tại. Lúc này, lãi suất coupon cũng sẽ giảm thấp hơn, phản ánh sự giảm xuống của lãi suất thị trường.

Thực tế, có nhiều trường hợp giá của trái phiếu không phản ánh chính xác mối quan hệ giữa lãi suất coupon và các mức lãi suất khác. Chính vì vậy, khi mua trái phiếu, các nhà đầu tư nên xem xét kỹ lưỡng lãi suất coupon của trái phiếu và lãi suất thị trường để chọn lựa hình thức đầu tư hiệu quả.

Tạm kết

Đến đây bài viết đã giải thích những thông tin cơ bản nhất về thuật ngữ lãi suất coupon là gì. Hiểu rõ được khái niệm cũng như công thức tính lãi suất coupon, doanh nghiệp sẽ có sự đầu tư đúng đắn và hiệu quả. Mong rằng những thông tin trong bài viết sẽ mang lại kiến thức hữu ích cho các nhà đầu tư. 

Bài viết liên quan:

Tư vấn miễn phí (24/7) 0903 016 246

0903.016.246
Gọi 0903016246
ZALO